patron

bip logo pomn1 grad

Mlody

Julian Tuwim pseudonim literacki Jan Wim urodzony 13 września 1894 w Łodzi, zmarł 27 grudnia 1953 w Zakopanem – polski poeta pochodzenia żydowskiego, jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Brat polskiej literatki i tłumaczki Ireny Tuwim.

W roku 1914 ukończył gimnazjum łódzkie, w latach 1916-1918 studiował prawo i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Współpracował z pismem "Pola esperantisimo", gdzie umieszczał przekłady na esperanto wierszy polskich.

Jako poeta debiutował w 1913 roku w "Kurierze Warszawskim" wierszem "Prośba". Współpracował z łódzkimi kabaretami Bi-Ba-Bo i Nowości oraz z teatrzykiem Urania. W 1916-1919 współpracował z warszawskim pismem studenckim "Pro arte et studio". W 1918 był współzałożycielem kabaretu literackiego Pikador, a następnie współtwórcą i czołowym przedstawicielem grupy poetyckiej Skamander, stałym współpracownikiem miesięcznika "Skamander" (1920-1928, 1935-1939) i od 1924 tygodnika "Wiadomości Literackie". Prowadził ożywioną działalność jako autor tekstów i piosenek kabaretowych dla kabaretów Miraż, Czarny Kot, Argus, Sfinks, Qui Pro Quo, Banda, Cyganeria, Stara Banda, Cyrulik Warszawski. W latach 1925-1926 wydawał z M. Grydzewskim i A. Bormanem magazyn ilustrowany "To-To". Od 1927 współpracował z Polskim Radiem.

W czasie II wojny światowej przebywał na emigracji - w Rumunii, Francji, Portugalii i Brazylii, skąd w 1942 przybył do Nowego Jorku. W czerwcu 1946 wrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie. Prowadził prace literackie, przekładowe i edytorskie. Publikował w "Kuźnicy", "Odrodzeniu", "Przekroju", "Szpilkach". W latach 1948-1949 był dyrektorem artystycznym, w 1951 kierownikiem literackim Teatru Nowego. W latach 1949-1953 współpracował z miesięcznikiem "Problemy", od 1950 z "Nową Kulturą".

NAGRODY:

1935 - Wyróżniony Złotym Wawrzynem PAL za wybitną twórczość 1928 i 1949 - Nagroda literacką miasta Łodzi

1935 - nagroda polskiego PEN Clubu za przekłady z Puszkina

1951 - nagroda państwowa

doktorat honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego

 

TWÓRCZOŚĆ:

  • CZYHANIE NA BOGA, Warszawa 1918
  • SOKRATES TAŃCZĄCY, Warszawa 1920

  • PRACOWITA PSZCZÓŁKA. KALENDARZ ENCYKLOPEDYCZNO-INFORMACYJNY NA R. 1921 (współautorem był Słonimski), Warszawa 1921

  • SIÓDMA JESIEŃ, Warszawa 1922

  • WIERSZY TOM CZWARTY, Warszawa 1923

  • CZARNA MSZA. Z CYKLU SATANISTYCZNEGO, Warszawa 1925

  • TYSIĄC DZIWÓW PRAWDZIWYCH, Warszawa 1925

  • SŁOWA WE KRWI, Warszawa 1926

  • TAJEMNICE AMULETÓW I TALIZMANÓW, Warszawa 1926

  • POLITYCZNA SZOPKA CYRULIKA WARSZAWSKIEGO (współautorzy: Hemar, Lechoń, Słonimski), Warszawa 1927

  • RZECZ CZARNOLESKA, Warszawa 1929

  • SZOPKA POLITYCZNA (współautorzy: Hemar, Lechoń, Słonimski), Warszawa 1930

  • SZOPKA POLITYCZNA (współautorzy: Hemar, Lechoń i in.), Warszawa 1931

  • BIBLIA CYGAŃSKA I INNE WIERSZE, Warszawa 1933

  • JARMARK RYMÓW, Warszawa 1934

  • BAL W OPERZE, (powst. 1936, drukowany we fragmentach w różnych pismach, druk całości "Szpilki" 1946, wyd. osobne Warszawa 1982)

  • TREŚĆ GOREJĄCA, Warszawa 1936

  • LOKOMOTYWA. RZEPKA (WEDŁUG STAREJ BAJECZKI). PTASIE RADIO, Warszawa 1938

  • O PANU TRALALIŃSKIM I INNE WIERSZYKI, Warszawa 1938

  • SŁOŃ TRĄBALSKI, Warszawa 1938

  • ZOSIA SAMOSIA I INNE WIERSZYKI, Warszawa 1938

  • KWIATY POLSKIE, Warszawa 1949

  • CICER CUM CAULE, CZYLI GROCH Z KAPUSTĄ, Warszawa 1958

  • PEGAZ DĘBA, CZYLI PANOPTICUM POETYCKIE, Warszawa 1958

  • W OPARACH ABSURDU (współautor: Słonimski), Warszawa 1958


"Dzieła" t. 1-5, Warszawa, Czytelnik 1955-1964Wybory:

  • "Poezje", Warszawa, Czytelnik 1956, posłowie: A. Międzyrzecki

  • "Wybór poezji", Warszawa, PIW 1961, wybór: A. Słonimski

  • "Wiersze wybrane", Wrocław, Ossolineum 1964 - BN I nr 184

  • "Wybór poezji", Warszawa, Czytelnik 1965, wybór: R. Matuszewski

  • "Poezje wybrane", Warszawa, LSW 1968, wybór i wstęp: J. W. Gomulicki

  • "Wiersze zebrane", Warszawa, Czytelnik 1971, t. 1-2, opracowanie: A. Kowalczykowa

  • "Pisma zebrane" t. 1-4, Warszawa, Czytelnik 1986-1993 (opracowanie: A. Kowalczykowa, T. Januszewski, J. Stradecki, A. Bałakier)

  • "Nowy wybór poezji", Warszawa, PIW 2002 (posłowie i nota edytorska: J. W. Gomulicki)

    Zpsem